Omgevingsvergunning aanvragen: duurtijd en praktische tips

17 augustus 2026 - Geschreven door Braem Legal - Omgevingsvergunning - omgevingsrecht

Met onze blogpagina willen we ons doelpubliek met praktische tips wegwijs maken in de interessante, maar complexe wereld van het vastgoed- en omgevingsrecht. Dit doen we door maandelijks stil te staan bij actuele onderwerpen.

Zo hadden we het in het verleden over de stedenbouwkundige situatie van een zwembad in de tuin of de strengere handhaving van de stedenbouwkundige reglementering voor toeristische logies.

Dit artikel focust dan weer op de omgevingsvergunning zelf, wellicht het meest essentiële element in de hele bouwsector. 

Lees gerust even mee en kom te weten hoe lang het doorgaans duurt om een omgevingsvergunning te bekomen, waar je precies op moet letten en hoe wij je met Braem Legal hierbij kunnen ondersteunen. 

1. Hoe lang duurt het tot ik een omgevingsvergunning heb?  

Eens je een aanvraag hebt in gediend, is je aanvraag in handen van de overheid waar je je aanvraag hebt ingediend. Dit kan je stad of gemeente zijn, maar in sommige gevallen is dit het bestuur van je provincie of zelfs de Vlaamse minister. 

Voor de behandeling van je aanvraag heeft de gemeente doorgaans een termijn van 60 dagen. Dit kan 105 dagen zijn indien er sprake is van een openbaar onderzoek waardoor omwonenden en derden bezwaarschriften kunnen indienen. 

In de praktijk is de behandelingstermijn sterk verschillend van regio tot regio, provincie tot provincie en gemeente tot gemeente. Recente cijfers van Het Nieuwsblad tonen aan dat er grote verschillen bestaan. Zo behandelt de gemeente Lendelede een aanvraag binnen een gemiddelde termijn van 37 dagen, terwijl het in de gemeente Overijse 143,4 dagen duurt tot er een beslissing komt. Het gemiddelde voor het gehele Vlaamse Gewest bedraagt dan weer 99,8 dagen, dewelke in de afgelopen jaren steeds is toegenomen. 

Er zijn meerdere redenen waarom de behandeling van een omgevingsvergunning lang kan duren. Sommige steden en gemeenten kampen bijvoorbeeld met een personeelsgebrek of een grotere hoeveelheid complexe aanvragen, terwijl sommige steden en gemeenten dan weer hoofdzakelijk eenvoudigere aanvragen dienen te verwerken. 

Door de relatief kleine oppervlakte van het Vlaamse Gewest, de hoge bevolkingsgraad en de soms warrige ruimtelijke ordening met specifieke regels dient een overheid soms rekening te houden met een breed scala aan wetgeving en adviesorganen. Dit verklaart meestal waarom een behandeling van een omgevingsvergunning langer kan duren. 

2. Tips voor een goede aanvraag en het bekomen van een omgevingsvergunning

Met onze ervaring en kennis in het omgevingsrecht kunnen wij aanvragers verschillende tips geven voor de samenstelling van een goed aanvraagdossier. Op die manier verhoog je de kansen op een positieve beslissing en verklein je achteraf de kansen op beroepsprocedures.

• Bespreek je plannen vooraf met de gemeente 

Dien je aanvraag niet zomaar in, maar kies ervoor om bij je gemeente langs te gaan voor een bespreking van je plannen en dossier. Een afspraak kan je meestal eenvoudig maken via de website van je gemeente. 

Een voorafgaandelijke bespreking geeft meestal veel inzicht voor een aanvrager. Zo kom je te weten welke reglementering van toepassing is en hoe de gemeente kijkt naar het project dat je voor ogen hebt. Het is nl. niet zo dat het hebben van een bouwgrond ook impliceert dat je recht hebt om er op te bouwen zoals je dat zelf wil. 

Deze informatie kan dan nuttig gebruikt worden in je aanvraag. Het plan van de architect of de begeleidende nota (soms ook toelichtende nota, beschrijvende nota, verantwoordingsnota of addendum B26 genoemd) kan dan rekening houden met de opmerkingen of bevindingen.

Braem Legal heeft de ambitie om positief bij te dragen aan steeds langer wordende vergunningsprocedures. Daarom kan iedereen bij ons terecht om je aanvraag op juridisch vlak te ondersteunen. 

• Bespreek je plannen vooraf met je buren 

Naast een gesprek met je gemeente is het ook raadzaam om als aanvrager de (potentiële) bekommernissen van de omgeving en buren te achterhalen. Het is dan ook zeker te overwegen om je project met de aanpalende buren te bespreken. Op die manier weet je welke hun bekommernissen zijn en kan ook hiermee vanaf het begin rekening worden gehouden. 

Onze ervaring leert dat een dergelijke aanpak de kansen verkleint op een bezwaarschrift tijdens op een openbaar onderzoek of beroep tegen de vergunning zelf. Buren zullen in dat geval minder snel het gevoel hebben dat zij werden gepasseerd en met hen geen rekening wordt gehouden.

Ook in deze fase kunnen we als juridische probleemoplossers met je project meedenken. Als we weten hoe je buren tegenover je project staan, dan kunnen we samen bekijken hoe je aanvraag op juridisch vlak kan opgebouwd worden. 

• Dien een juridisch sterk én volledig dossier in

Dit is wat ons betreft het meest cruciaal om snel aan een vergunning te geraken, want een vergunning kan slechts dan worden verleend indien de gemeente in staat is om op basis van alle elementen (feiten, juridische context, ...) tot een beslissing te komen.

Daarom raden we onze klanten steeds aan een volledige inventaris te maken: plannen, foto's, perceelsinformatie, mobiliteit, etc. Op die manier kunnen we aan de slag om de aanvraag te toetsen aan de bestaande juridische regels, afwijkingen of uitzonderingen. 

Een onvolledig dossier is naar onze ervaring een vaak terugkomend probleem dat voor vertragingen zorgt. Vandaar dat we voor onze klanten reeds samen met de architect de aanvraag op juridisch vlak screenen en een verklarende nota (soms ook toelichtende nota, beschrijvende nota, verantwoordingsnota of addendum B26 genoemd) opstellen om de aanvraag juridisch te onderbouwen. Op die manier bouw je extra juridische zekerheid in en verklein je de kans op een lange vergunningprocedure. 

3. Wat kan Braem Legal voor je betekenen?

Met Braem Legal hebben we in het verleden reeds aan mooie vastgoedprojecten gewerkt.

We adviseren over de juridische haalbaarheid van je project, kunnen je aanvraag indienen of de verklarende nota voor je opstellen. Indien je vergunning achteraf wordt aangevochten, dan hebben we voldoende expertise in huis om je rechten te verdedingen. 

***

Braem Legal streeft er naar om een betrouwbare juridische partner te zijn voor iedereen die actief is in de vastgoedsector of ermee in contact komt. 

Heb je een concrete situatie die betrekking heeft op een omgevingsvergunning? Laat het ons weten.

In dat geval luisteren we graag naar je en zoeken we samen naar de gepaste oplossingen.

Onze juridische dienstverlening is steeds op maat van onze klanten en altijd in functie van hun specifieke wensen. 

We bieden gespecialiseerde ondersteuning aan: 

• Particuliere en professionele bouwheren
• Projectontwikkelaars
• Steden en gemeenten
• Patrimoniumvennootschappen
• etc.